رجل » . سعيد جبير گفت : به نبطى هم اين معنى دارد . سدّى و ابو مالك گفتند : يا فلان ، و كلبى گفت : به لغت عكّ « يا رجل » باشد ، قال : انّ السّفاهة طه في خلاقكم لا قدّس اللَّه ارواح الملاعين و قال آخر : هتفت بطه في القتال فلم يجب فخفت لعمري ان يكون موائلا مقاتل بن حيّان گفت ، معنى * ( طه ) * آن است كه : طاء الارض بقدميك ، و گفت سبب آن بود كه : رسول - عليه السّلام - در نماز يك پاى بر گرفتى و بر يك پاى باستادى تا رنج بيش بود و ثواب بيشتر باشد ، خداى تعالى اين آيت فرستاد و گفت : هر دو پاى بر زمين نه . محمّد بن كعب القرظىّ گفت : خداى تعالى قسم كرد به طول و هدايتش ، و مقسم عليه كه جواب قسم است . قوله : * ( ما أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لِتَشْقى ) * . جعفر بن محمّد الصّادق - عليهم السّلام - گفت : * ( طه ) * ، طهارت اهل البيت رسول است . آنگه اين آيت برخواند : . . . إِنَّما يُرِيدُ اللَّه لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً ( 1 ) . و گفتند : « طا » ، درخت طوبى است ، و « ها » هاويه ، و عرب كنايت كند به بعضى حروف از اسمى ، و كأنّه : اقسم بالجنّة و النّار ، پندارى قسم كرد به بهشت و دوزخ . سعيد جبير گفت : « طا » ابتداى نام اوست طاهر و طيّب ، و « ها » افتتاح نام اوست هادى . و گفتند : * ( طه ) * را معنى آن است كه : يا طامع الشّفاعة للأمّة و يا هادى الخلق ، الى الملَّة ، رسول را مىگويد : اى آن كه طمع مىدارى به شفاعت امّت و هدايت خلق مىكنى به ملَّت . گفتند : « طا » ( 2 ) از طهارت است ، و « ها » از هدايت ، كأنّه قال لنبيّه : يا طاهرا من العيوب و يا هاديا الى علام الغيوب . و گفتند : « طا » طرب اهل بهشت است ، و « ها » هوان اهل دوزخ . و گفتند : « طا » در حساب جمّل نه باشد ، و « ها » پنج ، پندارى گفت : اى ماه شب چهارده * ( ما أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لِتَشْقى ) * ،

--> ( 1 ) . سورهء احزاب ( 33 ) آيهء 33 . ( 2 ) . آج ، لب : طى .